رانت یعنی چه
به درآمد یا ثروتی که بدون کار تولیدی و از طریق امتیازهای ویژه، دسترسی انحصاری یا موقعیتهای برتر به دست میآید رانت (Rent) گفته میشود. «رانتخواری» یعنی سوءاستفاده از این امتیازها برای کسب ثروت و به کسی که این کار را میکند «رانتخوار» میگویند.
رانت در اقتصاد معانی فنیتری هم دارد، اما در گفتار روزمرهٔ فارسی بیشتر به امتیازهای ناعادلانهای اشاره دارد که به خاطر نزدیکی به قدرت یا داشتن اطلاعات ویژه به برخی افراد داده میشود. نمونههای رانت شامل دریافت ارز دولتی ارزانقیمت، مجوزهای انحصاری، وامهای کلان بدون ضمانت و دسترسی به اطلاعات محرمانه است. رانت معمولاً با فساد اقتصادی و آقازادهها همراه است.
مثال: «با رانت ارز دولتی، ثروت کلانی به جیب زد.»
مثال: «رانتخواری یکی از عوامل اصلی نابرابری است.»
«رانت اطلاعاتی» هم یعنی سوءاستفاده از اطلاعاتی که دیگران به آن دسترسی ندارند.