مترادف یعنی چه

به کلمه‌ای که از نظر معنا شبیه کلمهٔ دیگری باشد مترادف می‌گویند. دو کلمه زمانی مترادف هستند که هم‌معنی باشند؛ مانند «ارسال» و «فرستادن»، یا «شادی» و «خوشحالی».

مترادف واژه‌ای عربی است و در دستور زبان و زبان‌شناسی به کار می‌رود. در فارسی به آن «هم‌معنی» هم می‌گویند. باید دانست که بیشتر مترادف‌ها کاملاً یکسان نیستند و ممکن است در لحن، کاربرد یا بار عاطفی با هم تفاوت داشته باشند؛ مثلاً «مُرد» و «درگذشت» هم‌معنی‌اند، ولی دومی مؤدبانه‌تر است.

نقطهٔ مقابل مترادف، «متضاد» است؛ یعنی دو کلمه‌ای که معنای مخالف دارند، مثل «روز» و «شب».

مثال: «مترادف واژهٔ زیبا، قشنگ است.»

در ادبیات، آوردن چند کلمهٔ مترادف پشت سر هم برای تأکید، یکی از آرایه‌های نوشتاری است. فرهنگ‌های لغت مترادف و متضاد هم برای نویسندگان و دانش‌آموزان کاربرد زیادی دارند.