قصاص نفس یعنی چه

قصاص نفس نوعی مجازات در حقوق کیفری اسلامی و قانون مجازات ایران است که فقط برای جرم قتل عمد تعیین شده است. در قصاص نفس، قاتل به همان شکلی که مرتکب قتل شده، مجازات می‌شود؛ یعنی کیفر او اعدام است.

اجرای قصاص نفس حق «اولیای دم»، یعنی وارثان قانونی مقتول، است. آن‌ها هستند که می‌توانند اجرای قصاص را درخواست کنند، یا با گذشت از آن، قاتل را ببخشند یا در برابر دریافت «دیه» با او مصالحه کنند. اگر اولیای دم گذشت کنند، قصاص اجرا نمی‌شود، هرچند ممکن است قاتل به جنبهٔ عمومی جرم به حبس محکوم شود.

در برابر قصاص نفس، «قصاص عضو» قرار دارد که مربوط به آسیب‌های جسمی عمدی به دیگران، مانند قطع عضو یا جراحت، است.

مثال: «دادگاه متهم را به قصاص نفس محکوم کرد، اما خانوادهٔ مقتول در پای چوبهٔ دار رضایت دادند.»