آچمز یعنی چه؟

اصطلاح آچمز شدن یعنی فردی در موقعيت انجام شده قرار بگيرد و چاره‌ای نداشته باشد جز اين که کاری را به اجبار انجام دهد.

ریشه این اصطلاح از حالتی در بازی شطرنج به نام آچمز می‌آید. هرگاه یکی از مهره‌های شطرنج در موقعیتی قرار می‌گیرد که اگر حرکت داده شود، مهره شاه در موقعیت کیش قرار می‌گیرد و بنابراین چاره ای ندارد جز این که یا از جایش حرکت نکند و یا این که مهره شاه به خانه‌های دیگر منتقل شود تا از خطر کیش دور شود. معمولا مهره‌هایی که در موقعیت آچمز قرار می‌گیرند، با همین ترفند توسط حریف از جریان بازی خارج می‌شوند.

آچمز واژه‌ای ترکی به معنای بازنشدنی است.