# پارادایم یعنی چه؟

- نشانی: https://yaniche.ir/items/1700/%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D9%85
- موضوع: علمی
- برچسب‌ها: فلسفه، پارادایم، تغییر پارادایم، علم، مدل ذهنی
- آخرین به‌روزرسانی: 2025-09-25

پارادایم (Paradigm) واژه‌ای یونانی‌تبار است که در فارسی به «الگو» یا «چارچوب فکری» ترجمه می‌شود.

در علوم و فلسفه، پارادایم به **مجموعه‌ای از باورها، ارزش‌ها و روش‌ها** گفته می‌شود که در یک دوره زمانی خاص، شیوه اندیشیدن و عمل کردن یک جامعه علمی یا فرهنگی را شکل می‌دهد. تغییر پارادایم به معنای دگرگونی اساسی در شیوه نگاه و تفسیر ما از جهان است.

به‌عنوان مثال، گذر از نگاه زمین‌مرکزی به خورشیدمرکزی در علم نجوم یک «تغییر پارادایم» بود.

در زبان روزمره هم گاهی کلمه پارادایم به معنای «**مدل ذهنی**» یا «شیوه فکری» استفاده می‌شود، مثلاً می‌گویند: «باید پارادایم خودمون رو عوض کنیم».
