# کاتالیزور یعنی چه؟

- نشانی: https://yaniche.ir/items/1478/%DA%A9%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B2%D9%88%D8%B1
- موضوع: علمی
- برچسب‌ها: کاتالیست، شیمی، ماده، اگزوز، شتاب دهنده
- آخرین به‌روزرسانی: 2026-10-22

**کاتالیزور** (Catalyst) ماده‌ای است که سرعت واکنش‌های شیمیایی را افزایش می‌دهد، اما خودش در پایان واکنش بدون تغییر باقی می‌ماند و مصرف نمی‌شود. به این فرایند «کاتالیز» گفته می‌شود. آنزیم‌ها در بدن موجودات زنده نوعی کاتالیزور طبیعی هستند که واکنش‌های زیستی را سرعت می‌بخشند.

در خودرو، «کاتالیزور» یا «مبدل کاتالیستی» قطعه‌ای در سیستم اگزوز است که گازهای سمی خروجی موتور، مثل مونوکسید کربن و اکسیدهای نیتروژن، را به گازهای کم‌خطرتر تبدیل می‌کند و آلودگی هوا را کاهش می‌دهد. در این قطعه از فلزات گران‌بهایی مثل پلاتین، پالادیم و رودیم استفاده می‌شود.

مثال: «کاتالیزور ماشین خراب شده، باید عوضش کنی.»

در معنای مجازی هم «کاتالیزور» به هر عاملی گفته می‌شود که باعث سرعت گرفتن یک تغییر یا اتفاق می‌شود؛ مثلاً «این بحران کاتالیزور تغییرات اقتصادی شد». «کاتالیست» هم شکل دیگری از این واژه است.
