# جمهوری یعنی چه؟

- نشانی: https://yaniche.ir/items/1318/%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C
- موضوع: سیاست
- برچسب‌ها: رئیس جمهور، حکمرانی، نظام، دموکراتیک، فدرال
- آخرین به‌روزرسانی: 2026-10-22

**جمهوری** به نوعی حکومت گفته می‌شود که در آن به‌جای پادشاه، فردی از سوی مردم برای مدت معین به‌عنوان رئیس کشور یا رئیس‌جمهور انتخاب می‌شود. جمهوری انواع مختلفی دارد؛ مانند جمهوری اسلامی، جمهوری دموکراتیک، جمهوری فدرال و جمهوری پارلمانی.

واژهٔ جمهوری از «جمهور» به معنای «عموم مردم» گرفته شده است. معادل انگلیسی آن Republic است که از لاتین «res publica» به معنای «امر عمومی» یا «کار مردم» آمده است. مهم‌ترین ویژگی جمهوری، موروثی نبودن قدرت است؛ یعنی رهبر کشور به‌جای ارث بردن قدرت، برای مدتی محدود انتخاب می‌شود.

در برخی جمهوری‌ها، مثل آمریکا و ایران، رئیس‌جمهور قدرت اجرایی زیادی دارد (نظام ریاستی)، و در برخی دیگر، مثل آلمان و ایتالیا، رئیس‌جمهور بیشتر جایگاه تشریفاتی دارد و نخست‌وزیر اداره‌کنندهٔ اصلی دولت است.

مثال: «آن کشور پس از انقلاب از پادشاهی به جمهوری تبدیل شد.»