پارادایم یعنی چه

پارادایم (Paradigm) واژه‌ای یونانی‌تبار است که در فارسی به «الگو» یا «چارچوب فکری» ترجمه می‌شود.

در علوم و فلسفه، پارادایم به مجموعه‌ای از باورها، ارزش‌ها و روش‌ها گفته می‌شود که در یک دوره زمانی خاص، شیوه اندیشیدن و عمل کردن یک جامعه علمی یا فرهنگی را شکل می‌دهد. تغییر پارادایم به معنای دگرگونی اساسی در شیوه نگاه و تفسیر ما از جهان است.

به‌عنوان مثال، گذر از نگاه زمین‌مرکزی به خورشیدمرکزی در علم نجوم یک «تغییر پارادایم» بود.

در زبان روزمره هم گاهی کلمه پارادایم به معنای «مدل ذهنی» یا «شیوه فکری» استفاده می‌شود، مثلاً می‌گویند: «باید پارادایم خودمون رو عوض کنیم».