مرتاض یعنی چه

مرتاض به کسی گفته می‌شود که ریاضت می‌کشد؛ یعنی برای تسلط بر نفس و رسیدن به کمال روحی، خود را از لذت‌ها و نیازهای عادی جسمانی محروم می‌کند و زندگی‌اش را به عبادت، مراقبه و ریاضت می‌گذراند. این واژه عربی و از ریشهٔ «ریاضت» است.

مرتاضان در فرهنگ‌ها و آیین‌های مختلف وجود داشته‌اند، اما در ذهن فارسی‌زبانان بیشتر با سرزمین هند پیوند دارند. مرتاضان هندی به کارهای عجیبی مثل خوابیدن روی میخ، راه رفتن روی آتش، روزه‌های طولانی و ماندن در حالت‌های سخت بدنی شناخته می‌شوند.

مثال: «مرتاض سال‌ها در غاری دورافتاده زندگی کرده بود.»

در گفتار عامیانه، به شوخی به کسی که سختی زیادی را تحمل می‌کند یا خیلی کم می‌خورد هم «مرتاض» می‌گویند؛ مثلاً «مثل مرتاض‌ها با یه نون خالی سر کرد.»