مضمون یعنی چه
به معنی و منظوری که از گفتار یا نوشتهای فهمیده میشود مضمون گفته میشود. همچنین به فحوای کلام، موضوع سخن، معنای مطلب و محتوای آن هم مضمون گفته میشود.
مضمون واژه‌ای عربی است و در ادبیات کاربرد ویژه‌ای دارد. در نقد ادبی، به موضوع یا ایدهٔ اصلی شعر یا داستان «مضمون» می‌گویند؛ مثلاً «مضمون عاشقانه» یا «مضمون اجتماعی». به شاعری که برای بیان یک معنا، تصویری تازه و بدیع می‌سازد هم «مضمون‌ساز» گفته میشود.
مثال: «مضمون نامه این بود که باید هرچه زودتر برگردیم.»
مثال: «مضمون این غزل، بی‌وفایی دنیاست.»
در زبان عامیانه، «مضمون کوک کردن» یا «مضمون گفتن» به معنای حرف کنایه‌دار و نیش‌دار زدن، یا ساختن شوخی و متلک دربارهٔ کسی است. واژه‌های «محتوا»، «مفهوم» و «فحوا» مترادف آن هستند.